Anne Beyninde Fetal Mikrokimerizm İncelemesi

 

Erkek çocuk taşımak anne beynini başkalaştırıyor!

Geçtiğimiz yıllarda Washington Üniversitesi Patoloji Bölümü’nden bir grup araştırmacının yaptığı çalışmada erkek DNA’sının -muhtemelen erkek çocuğu hamileliği sonrası- bir annenin hayatı boyunca beyninde kalabileceği ortaya kondu. Anneye yabancı olan bu DNA’nın biyolojik etkisi tam olarak bilinmese de bu çalışma aynı zamanda şunu gösterdi: Beyinlerinde daha fazla erkek DNA’sı bulunan kadınlar, daha düşük ihtimalle Alzheimer Hastalığına yakalanıyorlar. Araştırmacılar bu erkek DNA’sının, anneyi hastalıklardan koruduğunu belirtti.

IMG-20171105-WA0013

Memelilerde hamilelik esnasında, anne ve fetus arasında DNA ve hücre takası yapılır.

Daha önceki çalışmaların gösterdiğine göre bu fetal hücreler on yıllarca anne kanında ve kemiğinde oyalanabilir. Araştırmacılar bu durumu ”mikrokimerizm” olarak adlandırıyor. Fetal DNA’nın oyalanma süreci, araştırmacıların öne sürdüğü üzere, anne için çeşitli faydalar sağlıyor olabilir. Hücreler annenin sağlığını; doku yenilenmesini teşvik edip, bağışıklığı güçlendirerek etkilerler fakat aynı zamanda otoimmün reaksiyonlar gibi yan etkileri de mevcuttur.

IMG-20171105-WA0015

(J. Lee Nelson)

Bir soru, kalıntı fetal hücreler nasıl beyni etkiler? Araştırmacılar farelerin beyninde mikrokimerizmi göstermişlerdi ama insanlar üzerine yapılmış bir çalışma yoktu. Bundan dolayı takım lideri, Otoimmünite Araştırmacısı ve Romatolog J. Lee Nelson (Fred Hutchinson Kanser Araştırma Merkezi, Seattle/Washington) yaşları 32 ve 101 arasında değişen 59 kadının otopsisinden örnekler aldı. Y kromozomuna spesifik bir geni(DYS14 geni) test ettiler ve incelenen örneklerin %63’ünde, erkek DNA’sına ait bulgular tespit edildi (araştırmacılarda örneklerin hamilelik geçmişleri mevcut değildi.) Bulgulardaki erkek DNA’ları beynin farklı bölgelerinde dağılmış haldeydi.

IMG-20171105-WA0016

Bazı araştırmalar, Alzheimer hastalığı riskinin, artan hamilelik sayısı ile arttığı yönünde olmasından dolayı, araştırmacılar aynı zamanda hastalık belirtileri için alınan beyin örneklerini incelediler. Alzeheimer hastalığı ile mikrokimerizm arasındaki korelasyonu ölçmek için çeşitli incelemeler yaptılar. 59 kadından 33’ünde hastalık belirtileri vardı fakat beklentinin aksine, Alzheimer hastası kadınlarda, diğer 26 hasta olmayan kadın örneğine göre daha az erkek DNA’sı tespit edildi.
Bu korelasyona göre fetal erkek DNA’sının kadınları Alzheimer’dan koruduğu belirsiz ancak kardiyolog Hina Chaudhry (Mount Sinai Tıp Fakültesi, New York):

”Bana göre bu bulgular neticesinde, kadınların beynindeki fetal hücreler hastalığı engelliyor.” diye belirtiyor.

Geçen yıl Circulation Research’te internet üzerinden yayınlanan bir çalışmaya göre; Chaudhry ve çalışma arkadaşları farelerdeki fetal hücrelerin anne kalbine göç ettiklerini keşfettiler. Kardiyak hücrelerin içinde farklılaşan bu hücreler, zedelenmiş kalp dokusunun yenilenmesini hızlandırıyor. Buna göre Chaudhry aynı olayın beyne giden fetal hücreler için de olabileceğini öne sürüyor ve şöyle belirtiyor: ”Bahse girerim ki bu hücreler maternal beyin hücrelerinin de içine girip nöronlara farklılaşabiliyorlardır.”

Nelson, Stem Cells and Development’taki bir çalışmaya göre fetal hücrelerin anne farenin beynine göç edip nöronların içinde olgunlaştığını, aynı zamanda ekleyerek, eğer insan beyninde de benzer durumlar varsa bunun belirsiz kaldığını belirtiyor. Ayrıca Mikrokimerizm ile Alzheimer hastalığı arasındaki potansiyel ilişki hakkında kesin sonuçlara varmak da zor. Problemlerden biri, takımının incelenen kadınların hamilelik geçmişleri hakkında çok az bilgiye sahip olmaları, kendi ifadesine göre; ”Söylemek zorundayız ki gerçekten bilmiyoruz” ve ekliyor ”Umarım bu tür çalışmalar ileride tamamlanır ama insan örnekleriyle bu çok zor.”

 

Referanslar:

Chan WF1Gurnot CMontine TJSonnen JAGuthrie KANelson JL. Male microchimerism in female brain. Plos One Journal 2012. DOI:10.1371/journal.pone.0045592. Epub 2012 Sep 26.


 

Düzenleyen: Salih Alp Gökçek (Fransuva)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

%d bloggers like this: